Friday, May 22, 2015

Ba

Nga nói nhẹ, bước vội vào nhà:

- Thôi Nga về, mai gặp.  
- Ừ, mai gặp.  Tôi lí nhí đáp lại.

Nhà Nga mở tiệm may, mặt tiền, 71 Lê Văn Sỹ, nhà tôi trong hẻm 63, tôi để ý theo Nga chừng đã một năm, từ giữa năm học 11.  Vẫn chưa dám nói tiếng yêu, hai đứa xem nhau như bạn học cùng lớp.  Buổi trưa Phú Nhuận tan học, con đường Lê Văn Sỹ đầy đặc áo trắng học trò túa ra hai phía, tôi bỏ mặc thằng bạn thân, tìm bóng dáng Nga để được đưa nàng về.

Buổi trưa bụng đói, cái đầu tôi nặng như búa bổ!  Trước lúc tan học, trong giờ chủ nhiệm, cô giáo chủ nhiệm loan tin sét đánh: Kỳ thi tuyển đại học năm nay sẽ bãi bỏ cách chọn bộ môn thi cho môn Ngoại Ngữ.  Tôi đã chọn Toán, Lý và Anh văn, khối A, cho kỳ thi tuyển Sư Phạm nhưng nay ban tuyển sinh ra thông báo mở khối D cho bộ môn ngoại ngữ, gồm Toán, Văn và môn ngoại ngữ do thí sinh chọn.  Hải may mắn hơn tôi, môn thi vào Kiến Trúc vẫn là Toán, Lý, Vẽ.  Suốt một năm dùi mài bộ môn Lý, tôi bỏ lơ môn Văn, chừ phải lo quay sang tụng Tố Hữu, Nhật Ký Trong Tù...  Môn Văn chỉ đứng sau môn Sử, giả dối, ngụy biện, tôi không muốn bị brainwash!


Con hẻm nhỏ vào nhà thoang thoảng mùi thức ăn trưa, bụng tôi cồn cào dữ dội, tôi ghét ăn cơm nguội buổi sáng, mang bụng đói đi học.  Vừa tới ngõ nhà, tôi giật mình:

- Ba về rồi hả ba?  Tôi nói mà tim đập dập dồn.
- Ừ, ba mới về.  Vô ăn cơm đi, ba xuống chợ với mẹ cho mẹ ngạc nhiên chơi.

Ba tôi đó, sau tám năm tù cải tạo, bất chợt xuất hiện ngay trước cửa nhà, tay dắt xe đạp ra.  Tôi dạ nhỏ rồi bước vô nhà, không cái bắt tay, không ôm chầm, chỉ cười cười.  Ba đạp lẹ đi giữa trưa Sài Gòn đứng nắng.

Sợ!  Phải, nổi sợ lấn át nổi vui mừng ba ra tù, lấn át luôn chuyện buồn trắc trở môn thi đại học.  Ba đi tù khi tôi mới là thằng nhóc lên 9, chừ, tôi đã thành thằng thanh niên 17 tuổi bẻ gãy sừng trâu, sắp sửa thi tú tài 2, sắp sửa từ giã khoảng đời mài đũng quần ở ghế nhà trường.  Sợ, vì ba tính nhà lính, chỉ nói một tiếng, sang tiếng thứ hai là đụng chi quất đó, tôi đã ăn đòn từ gậy treo mùng ghế bố, giày bốt đồ sô đá đít, trống tay khỏ lên đầu...  Trận đòn bằng móc áo bẻ thẳng làm roi trước ngày ba đi tù vì anh em tôi cải lời mẹ vẫn còn in trong đầu tôi, dù trước đó, một chiều, ba đã lấy Honda chở riêng mình tôi lên bến Bạch Đằng cho ngồi hóng mát uống nước ngọt.  Ba thương con cho roi cho vọt, nhất là tôi, anh đầu phải làm gương để quyền huynh thế phụ.  Sợ, vì tôi biết từ nay trong gia đình đã thay ngôi đổi bậc.  Với mẹ dễ dãi, miễn sao tôi không xì ke chích choác, miễn sao tôi không ăn cắp ăn trộm.

Sợ, vì tôi biết tôi hư.  Tôi không còn mang bảng danh dự đầu lớp về nhà khoe như lúc ba còn khoác áo lính.  Ba không hút thuốc, tôi theo bạn tập hút từ năm học lớp 8.  Ba không đụng tới rượu bia, mẹ kể ba mang biệt danh thiếu tá Coca, tôi biết mùi rượu nếp than từ năm lớp 8!  Một đêm cúp điện, mẹ vắng nhà, đi buôn tàu Thống Nhất Sài Gòn - Huế, tôi và đám bạn cùng xóm đã ra Xuân Lạc Viên mua sò huyết về nhà tôi tụ tập nướng than, tập nhậu rượu nếp than.  Say, cả bọn con nít ca hát đờn địch rầm trời khiến bác Huynh hàng xóm đối diện phải mở cửa sổ lên tiếng la mắng.  Ba không uống cà phê, tôi mỗi tối ngồi đồng cà phê lề đường với Hải cho tới khi hết chương trình TV.  Ba biết mẹ khi đã vào trường Đà Lạt, tôi quen Nga khi mới chập chững học 12.  Hư, tôi hư nhiều lắm, tôi không còn là thằng sói con ngay thẳng đầu đàn trắng, tôi biến chuyển thành con ngựa chứng trong sân trường.  Tôi biết sẽ có lúc cha con sẽ đối diện, nói chuyện phải quấy, tôi sợ nhìn thẳng vào mắt ba.  Những lời hứa qua thư từ với ba chỉ là lời hứa suông, sáo mòn, rỗng tuếch.


Nhà chuẩn bị Tết 83.  Hơn 8 năm cách biệt, nhà mới có dịp đón Tết đông đủ, nhưng gia đình dì tôi ở Cam Ranh không vô được.  Rồi cái giờ tôi hồi hộp đoán chờ cũng đến, ba gọi riêng tôi lên lầu, ra ban công nhà nói chuyện.

- Con biết hút thuốc?  Ba hỏi.
- Dạ.  Tôi cúi mặt trả lời.
- Biết uống bia?
- Dạ.
- Cà phê?
- Dạ.
- Mi có bồ rồi phải không?
- ..., tôi im lặng, chưa biết có nên dạ hay chối từ.
- Ba thấy mi đi học về với con Nga.  Ba cười.

Tôi im lặng, tôi chờ những câu la mắng từ ba, thể nào cũng dính câu: Học không lo học, chỉ lo bồ bịch!  Tôi chuẩn bị chống đỡ.

Nhưng không, ba không la tôi như tôi dự đoán, ba chỉ nói:

- Ba chỉ yêu cầu con một việc.
- Chuyện chi rứa ba?  Tôi hỏi lại.
- Suốt tám năm nay, ba từ tốn nói, mẹ đã làm nuôi ba, nuôi mấy con.  Chừ ba về, ba muốn để mẹ nghỉ, mấy cha con mình làm.  Con giúp ba một tay.

Tôi ngẩn người, đờ ra.  Tám năm tù khiến ba thay đổi?  Tưởng ba bắt tôi bỏ thuốc lá, tưởng ba bắt tôi bỏ cặp kè cà phê với Hải mỗi tối, tưởng ba bắt thôi theo Nga để lo học hành thi đại học... tưởng đủ thứ nhưng ba chỉ yêu cầu tôi một việc mà tôi rành sáu câu vọng cổ.  Có thể ba chưa biết những ngày mẹ ngồi bán chợ trời, tôi đã mang tấm bạt nhỏ ra bãi đất trống cuối đường Trương Minh Giảng trải giành chỗ trước khi đi học vào những ngày đầu u ám đứt phim.  Tôi đã đi xe bus, mang quần tây cũ xuống chợ Nguyễn Văn Thoại đi lòng vòng bán để rồi bị cướp.  May, ban trật tự chợ bắt được bọn gian rồi trả lại cái quần cho thằng nhóc khóc bù lu bù loa.  Có thể ba chưa biết những ngày mẹ đi buôn tàu Thống Nhất, tôi đã là cánh tay phải của mẹ, lo việc đưa hàng lên tàu ở ga Bình Triệu.  Những sáng tinh sương, ba giờ sáng đạp xe xuống ga Bình Triệu đứng sắp hàng chờ mua vé hoả xa.  Có thể ba chưa biết những ngày cậu tôi ra hàng IMEX, tôi là cánh tay phải của cậu lo việc đánh hàng ra, đem hàng đi bán.  Tôi lăn lóc ra đời kiếm sống khi còn rất nhỏ.

- Dạ, chuyện nớ con làm được.  Tôi trả lời chắc nịch, tự tin.
- Con muốn nói chi với ba không?  Ba hỏi.
- Con muốn nói với ba là Việt Cộng bây giờ không còn tàn ác như những năm Mậu Thân, vẫn còn đường sống...

Ba tôi xoa đầu tôi, ngắt lời:

- Ba biết.  Khỏi nói.

Hai cha con đứng dậy đi vô, tôi thở phào nhẹ nhỏm.



Ba nói là làm.  Mẹ thôi ngồi bán sạp vải ở chợ Tân Bình với dì Mai.  Ba liên lạc với bác Chiêu, người bạn tù cũ.  Bác Chiêu lại giới thiệu ba với người quen khác, nhà ở đường Phan Thanh Giản, gần Cao Thắng, đại lý bỏ bánh kẹo.  Ba tự đóng một cái thùng nhỏ, sườn gỗ, vách bằng giấy cạc tông, trên phủ miếng vải che, có sợi dây cao su chằng quanh miệng.  Cái băng sau chiếc xe đạp mini được tháo ra, thay vào bằng tấm gỗ lớn hơn, có lỗ khoang bắt ốc vít để giữ cái thùng.  Mỗi sáng, ba đạp xe lên Phan Thanh Giản lấy bánh kẹo đi bỏ khắp vùng chợ Hòa Hưng, dọc theo Lê Văn Duyệt, xuống tới chợ ông Tạ.  Anh em tôi vẫn đi học bình thường, tôi chỉ phụ ba mẹ mỗi chiều chạy xuống Chợ Lớn lấy kẹo nougat hoặc canh me mấy Cửa Hàng Thương Nghiệp bán bánh qui bơ về cắt bớt bỏ lẻ.  Mẹ đặt tên cho thằng Nougat cũng từ chuyện này.

Hè 83, tôi rớt đại học.  Rớt đau như lời thầy Cù An Hưng nói.  Tôi và Hải đạp xe lên ban tuyển sinh ở đường Nguyễn Đình Chiểu dò xem kết quả, Hải được 20 điểm, đậu Kiến Trúc; tôi 19 điểm, rớt Sư Phạm Anh.  Cô chủ nhiệm tôi ghé hỏi thăm bảo đi với cô lên trường xem cho chắc, cô có quen với một giáo sư trưởng khoa Ngoại ngữ ở trường.  Đêm đó, sau khi hỏi thăm xong, cô đi ra nói như mếu:

- Em được 7 điểm Toán, 7 điểm Văn, 5 điểm Anh Văn.  Em rớt vì ba em còn bị quản thúc tại gia, diện 13.  Họ lấy 14 điểm cho dân thường.

Tôi không tin.  Tôi không tin tôi được 7 điểm Văn, tôi hỏi lại:

- Em được 7 điểm Văn sao cô?
- Ừ, 7 điểm Văn.
- Thôi, tôi vớt vát, dù sao em cũng đã trả được mấy chữ cô dạy.  Mắt tôi nhòa.  Nghẹn.

Hôm sau, ba với tôi đạp xuống nhà cô tận Đồng Ông Cộ để cám ơn cô.  Thằng con ngụy ngậm đắng nuốt cay câu học tài thi lý lịch.

Rớt đại học, tôi phụ ba đi bỏ bánh kẹo, ba nhường tuyến đường thường đi lại cho tôi, ba đi kiếm mối khác.  Những khách hàng quen thích ba hơn tôi, hình như họ thích giúp đỡ người lính đi tù về.  Còn tôi, tính thanh niên, hễ họ không lấy hàng thì tôi vội đạp đi tới chỗ kế tiếp, càng lúc, khách hàng của tôi càng ít lại.  Ba đã bắt đầu tính đại sự vượt biên, mong bạn bè cũ giúp đỡ đi trước trả sau.  Tới lui hai ba lượt ở Bà Rịa, ba quyết định cho tôi đi thay nhưng số con rệp, số chưa tới, tôi chạy chân đất từ rừng đước Bà Rịa về, mặt lang beng nổi đầy ngứa ngáy.  Cũng may, tôi chạy lọt, về tới nhà.

Cuối hè năm 84, ba lại lao ra biển, làm hoa tiêu.  Lần này may mắn trời độ, ba được tàu Mỹ vớt đưa vào Singapore sau 5 ngày 5 đêm lênh đênh.  Tháng 6, năm 86, tôi bước tiếp bước chân ba, rồi lần lượt thằng em thứ ba, thằng em kế, cuối cùng là thằng em út.  Biển mở con đường sống cho gia đình.

Đã lâu, tôi ngưng dông dài kể lể.  Anh bạn mới quen bỗng khuyến khích tôi viết.  Đọc qua 6 tấu khúc Mưa Qua Sân Thượng, tôi bắt gặp hình bóng người cha qua lời văn dịu dàng của một cô gái.  Mình cũng có cha, tại sao không viết?  Hơn 20 năm ba mất, tôi vẫn nghĩ ba còn đó, đứng trước một quyết định quan trọng nào, tôi cũng thắp cây nhang thầm thì: Ba phù hộ cho con. Ba theo tôi như cái lunch box của ba mà tôi mang đi làm mỗi ngày.

Thursday, May 21, 2015

tui còn nhớ, hay tui đã quên

tui còn nhớ, hay tui đã quên?!?!?!?!

thú thiệt, tui chưa hề biết tới từ ngữ "ngôn tình, đam mỹ" này!  Có ai có từ điển Việt Nam, tra giùm tui, nhất là chữ "đam mỹ".  Sách ngôn tình, đam mỹ là sách gì?  Là dâm thư?  Kiểu Cô giáo Thảo, 7 ngày đêm hoan lạc?



Wednesday, May 20, 2015

nháo

một thằng cáo
đứng vẫy chào
mắt lơ láo
trên bục cao

lưỡi nói láo
râu hung bạo
tháng tám nào
hắn rú gào
gọi đồng bào
mang gươm giáo
cuộc binh đao

thật ngán ngao
lũ lừa đảo
cúng thằng cáo 
tài lãnh đạo
tựa non cao

chỉ là xạo
chỉ là láo
lũ bá đạo
mặc áo Mao
người cốt cáo

hỏi trời ở tận trên cao
bao giờ cho gió thổi nhào cáo ta

Tuesday, May 19, 2015

ai nói nhà nước không nghe lời nhân dân?

ngày 1 tháng 5, 2015, trên FB của anh Lê Quốc Thành, ảnh than: "- tượng như cứt".




ngày 17 tháng 5, 2015, Ủy Ban Nhân Dân thành phố quyết định thay tượng!




thôi nhé, bao nhiêu đó đủ rồi, tui van xin nhân dân thành phố đừng than "tượng như cứt, tượng như củ thìu biu, tượng củ hạch..." rồi nhà nước lại sửa sai, lại tốn thêm mớ tiền thuế của dân cho ba cái tượng bậy bạ mà mai đây sẽ lăn lóc góc xó như tượng Lê Nin ở Ukraine, như tượng Saddam Hussein ở Iraq!!!

Monday, May 18, 2015

cuối tuần rồi

1. Ai có Netflix, xin mời xem Anthony Bourdain về Huế ăn cơm/bún hến, ăn bún bò chợ Đông Ba, ăn bánh bột lọc, bánh bèo, bánh nậm Kim Long, ăn đủ thứ...  Tối qua nằm coi với vợ mà nước miếng chảy tràn lên gối.

- Về ăn nghe em.
- Anh bỏ thuốc dành tiền đi, 2 năm nữa về cho anh ăn.

Tính chơi cái chiêu bỏ thuốc, mua máy chụp hình mà điệu này không còn xi nhê em nó nữa!


2. Nói nhẩn nha nhâm nhi (2) quyển Chiến Hữu là nói láo, hễ rảnh là tui đọc, chỉ bỏ xuống khi nào tiếng con Su, thằng Nougat réo lên Ba ơi, con xong rồi, phải lo đi lau đít cho 2 đứa nó.  Nhớ lại new year resolution, tui đã đọc gấp đôi năm ngoái!

Sau hơn 30 năm đọc lại, tui có vài nhận xét:

- Lúc xưa, họ bỏ những câu đàm thoại vào dấu kép, key board của Mỹ không có dấu này, chỉ có dấu "".  Trong những cuốn sách mới, lời đàm thoại đã hết nằm trong dấu quote, trừ phi muốn nhấn mạnh.

- Lúc xưa, hình như họ phải xếp bản chữ để in nên dấu chấm, dấu phẩy, dấu hỏi, dấu chấm than... cuối câu đều có khoảng cách (space).  Tui nhớ lần bạn mình sửa giùm resume cho tui: sau dấy phẩy là 1 space, sau dấu chấm là 2 spaces, các dấu dính liền chữ.

- Vốn dốt tiếng Anh, mù tiếng Pháp, đui tiếng Đức, tui chưa đọc nguyên bản hay bản dịch của các tay tổ khác nên tui không dám phán Tâm Nguyễn đã dịch ra sao.  Tôi thấy ông (hay bà) ấy rất dí dỏm trong cách dịch lời đàm thoại, rất gần gũi, rất Việt Nam.  Các chủ từ của tiếng Anh chỉ có I, You, He, She, They, It; qua bản dịch, TN đã dùng anh, em, cô, ả, chú mày, cậu, tớ, con, anh mày, ông, bà... rất ư nhuần nhuyễn và phong phú, như cách biến chuyển lời xưng hô ban đầu từ tôi và cô qua anh và em ở cuối.

- Không biết nguyên bản tác giả có xử dụng dấu ba chấm để ám chỉ sự bỏ lửng trong câu nói, trong suy nghĩ hay không, bản dịch của TN có dấu ba chấm rất nhiều.

- Tuy nhiên, cũng có lúc tui bắt gặp vài câu văn đọc lên không suông lắm.  Ngồi ở sở, tui không lật được sách để dẫn chứng cụ thể, lấy đại câu trích: Các cây thập tự xanh xao của các nấm mồ nổi lên giữa các cỏ.  Tại sao không dịch là giữa đám/mớ cỏ mà là các cỏ?


3. Bé Xí ngạc nhiên khi thấy mỗi tối lên giường tui đeo gương đọc sách, thay vì nằm dài coi Netflix.  Con bé hỏi tui sách gì.  Tui trả lời là sách tui đọc từ năm học 12, hơn 30 năm sau tui mới có dịp đọc lại.  Tui bảo đây là bản dịch của một quyển sách khác của tác giả A Time To Love, A Time To Die và All Quiet on The Western Front, mượn từ thư viện công gần nhà, mà tui bắt nó đọc.  Nó còn nợ tui 1 bài blog về quyển A Time To Love, A Time To Die, tui cho nó 1 tuần để viết, nó ham Minecraft quá mạng, nó lờ tui.

Một thằng bạn cho tui 1 cái Amazon gift card $50, tui quyết định mua bản dịch tiếng Anh Three Comrades về cho nó đọc.  Mua thêm 2 cuốn sách cũ của Paul Carrell mà người bạn mới giới thiệu, cúng thêm $25 cho Amazon.

Lúc đầu còn ngập ngừng, sợ nó đọc về mấy ả đượi, nhưng nghĩ lại, xưa, khi bằng tuổi nó bây giờ, tui đã lén đọc Bản Du Ca Của Loài Người Không Còn Đất Sống, Bia Mộ Đen, Chuông Gọi Hồn Ai, Jane Eyre... của mấy cậu, mấy dì, trước khi bị đánh văn hóa phẩm đồi truy.  Tui sẽ tra vấn nó sau khi nó đọc xong.