Thursday, August 21, 2014

thương xá Tax

​thương xá Tax!


Bản tin thương xá Tax, đối diện Rex, bị chính quyền Sài Gòn quyết định xóa sổ để xây một tòa cao ốc mới 40 tầng và ga xe điện ngầm, đăng trên báo Người Việt khiến tui nhói lòng!


Kỷ niệm chốn đó hiện về, dù không nhiều.


Lần đầu tiên tui biết đến thương xá Tax là năm 1973, khi được ba mẹ cho đi họp bạn trại Hướng Đạo Toàn Quốc rồi đi xe lửa từ Thủ Đức lên Sài Gòn, ở nhà bà mợ ngay đường Pastuer một đêm.  Đêm đó, tui được một bà cô dẫn đi dạo phố Sài Gòn hoa lệ với thằng em họ.  Đi ngang qua thương xá Tax, tui có moi hết đống tiền ba mẹ cho dằn túi mua 1 chiếc máy bay đồ chơi nhỏ mang về Nha Trang làm của lưu niệm.  Thương xá Tax đèn đuốc sáng trưng, to lớn, nhộn nhịp người qua lại mua sắm, dưới mắt thằng nhóc tỉnh lẻ 8 tuổi.  Nhớ hoài không quên!


Sau 75, tui chỉ đạp lòng vòng quanh chốn đó, ánh đèn điện cửa hiệu ban đêm đã tắt sớm, những cánh cửa sắt được kéo xuống phủ kín, cái nhộn nhịp sầm uất nhường lại cho cái u uẩn trầm buồn.  Có lần vào trong, những cửa hàng hợp tác xã với tủ kiếng trống trơn hàng hóa, đa số chỉ bán hàng thủ công nghệ, làm kiểng!  Chốn này chỉ dành cho khách ngoại quốc có đồng đô la dằn túi, những thằng nhóc như tui chỉ đạp xe ngang quá và ngó!


Mãi đến khi ra trường, tui và Hải hay lạng quanh khúc đó vì ký túc xá Kiến Trúc nằm gần đó.  Sau khi rớt đại học, nhà tui làm nghề bỏ bán kẹo bán lẻ cho mấy hóc hẻm quanh chợ Hòa Hưng, Lê Văn Duyệt.  Cửa hàng bánh kẹo quốc doanh có bán 2 loại bánh kẹo mà nhà tui có thể mua về bỏ lại trong bịch nylon để bán kiếm lời: Kẹo Nougat và bánh qui bơ!  Tui hay ghé vào thương xá Tax để mua 2 loại bánh kẹo đó về.
 
 
Một lần, tui khám phá ra cửa hàng trong thương xá Tax có loạt hàng mới về, tui kéo anh em tui, cả Hải, đạp xe lên đó mua hết về.  Họ chỉ bán 4 hay 5 gói bánh qui bơ cho mỗi người, càng đông người mới mua được nhiều.  Cả bọn tấp vào 1 kios bán hoa còn đóng cửa trước mặt ký túc xá Kiến Trúc, giao cho thằng em thứ 3 của tui coi mấy chiếc xe đạp và mấy cái giỏ rồi kéo nhau vào thương xá Tax mua bánh.  Đi ra, cả bọn mặt vui mừng trúng mánh lớn nhưng cái mặt thằng em thứ 3 của tui tái méc, mấy cái giỏ móc trên xe đạp không cánh mà bay!  Gặn hỏi nói mấy giỏ ở đâu, nó im lặng nhất định không nói, về nhà, mẹ tui dỗ dành hỏi, nó mới nói có thằng bạn đi ngang lấy!  Hóa ra có thằng bụi đời đi ngang vớt đẹp mà nó không dám ú ớ la làng.  Cũng may, nó chưa dắt mấy chiếc xe đạp cơm gạo đi mất.
 
 
Năm 99, tui mò về thăm nhà lần đầu tiên, tui mặc tà lỏn, đón xe buýt từ cổng số 6, ngay trước nhà Hải, cuốc bộ lên Sài Gòn lang thang một mình.  Năm ấy tui có cái đồng hồ Seiko đeo tay nhưng đứt sợi dây da; vào thương xá Tax dạo chơi, thấy có cửa hàng sửa đồng hồ, tui hỏi thay.  Anh chàng đó đòi đâu 60 ngàn, tui trả 20 ngàn, anh ta đồng ý thay cho tui, có thể anh chàng thấy tui loàng xoàng quần xà lỏn, dép nhật lẹt xẹt như anh nhà quê ngoài trung mới vào nên không chém.  Hoặc tui là người mở hàng đầu ngày.  Hoặc anh ta chém mà tui không rành, nhưng 20 ngàn đồng lúc đó chỉ bằng $1.5, quá rẻ so với $20 - $30 thay dây bên này.
 
 
Vẫn biết là đời sống phải cần có sự thay đổi, cái mới hay hơn, đẹp hơn, xóa cái cũ lỗi thời, nhưng gìn giữ nét đẹp của cái cũ cũng quan trọng không kém.  Ở Mỹ, nhất là New York và Washington D.C., có những đạo luật chỉ cho phép đập phá bên trong, xây dựng lại mới bên trong, nhưng kiến trúc sư phải trình bản vẽ giữ lại mặt tiền bên ngoài của các building cũ.  Nhờ đó, nét mặt của thành phố ít đổi thay, vẫn còn dấu ấn của lịch sử.  Nét đẹp của Sài Gòn là những hàng cây cao, những tòa nhà với lối kiến trúc của Pháp, nay, nét đẹp đó bị bôi xóa đi.  Nhói!

 
Tiếc!  Biết là thành phố đó không còn là của mình nhưng cái tật than van vẫn chưa chừa.  Thôi, Rest In Pease, my dear Tax.  Số phận của mi rồi cũng như Givral, Eden!  Mi không lên bàn thờ ăn nải chuối xanh như loài người, mi sẽ nằm trong bộ postcard bày bán tràn đìa trong mấy sạp vỉa hè quanh phố Sài Gòn.  Hay nằm mãi trong đầu của mấy thằng hoài cổ như ta.