Sunday, February 28, 2010

Chính tả (II)

Thời tiểu học, mỗi tuần có ít nhất hai bài chính tả (hoặc ám tả, tùy theo vùng), thầy đọc, trò viết, sợ bỏ bu.  Lớn, lâu lâu ghiền, cũng chơi lại cái trò viết chính tả đó nhưng không có ai đọc, đành mở cassette hoặc CD nghe rồi chép lại lời nhạc.  Tôi dám đoan chắc với bạn là có khối người ưa lan man giống như tôi.

Nhưng ai sẽ là người chấm điểm?  Bạn có chắc chắn là bạn viết trúng trăm phần trăm không?  Kể nhé.

Xưa, tôi rất thích bài Đóa Hoa Vô Thường của Trịnh Công Sơn, thế là lấy băng cassette ra ngồi nghe và viết lại lời để tập hát với guitar.  Viết tới câu Tìm em, tôi tìm mình hạt sương mai, tôi khựng lại, vì tôi không chắc là mình hạt sương mai hay mình hạc, xương mai!?!?!  Lúc đó, tôi chọn câu sau, tôi cho TCS muốn ví tấm thân người con gái như mỏng manh như con cò, con hạc, ốm khẳng khiu như cành hoa mai.  Hình ảnh hạt sương mai cũng nói lên vẻ đẹp mong manh của người con gái, tinh khiết, trong trắng...  Bạn thấy không, khác chính tả một chút là câu thơ, câu hát bị biến nghĩa.  Thời độc thân, tôi rắp tâm đi tìm mãi một em mình hạc, xương mai, nhưng không tìm được, đành vác một em mình nạc, xương heo về.

Như trong bài Tiếng Hát Bà Ngoại, tôi có nhắc là tôi nghe được một cuốn băng Khánh Ly hát bài Một Cõi Đi Về từ dạo năm 80 hay 81.  Dạo ấy tôi cũng chép lời lại, tập hát. Trong phần một có câu: Con tinh yêu thương vô tình chợt gọi, tôi nghe ra là Con tim yêu thương vô tình chợt gọi!!!  Không biết ông TCS có sửa lại lời sau này khi in thành sách nhạc hay không, nhưng tôi tình thật nghe Khánh Ly hát là Con tim.  Tiếng Huế có chữ con tinh chèo đèo dùng để mắng mỏ mấy cô con gái, nặng lắm, tôi nghĩ chữ con tim nhẹ hơn, thuần túy âm hưởng TCS nhiều hơn.

Cũng trong bài ấy, thêm một câu cuối nữa, Ngọn gió hoang vu thổi buốt xuân thì, tôi nhớ là KL hát Ngọn gió hoang vu thổi suốt xuân thì.  Chữ buốt chỉ sự băng giá, lạnh lẽo, cô đơn... trong khi chữ suốt chỉ về khoảng thời gian thăm thẳm.  Chữ nào cũng có nghĩa, cũng hay cả, nhưng tôi thích chữ buốt nhiều hơn.


Bây giờ lạc đề, nói sang chuyện sửa lời nhạc, sửa lời thơ.


Có mấy người ca sỹ hay đổi lời nhạc, biến anh thành em nếu là nữ ca sỹ, biến em thành anh nếu là nam ca sỹ, tôi ghét vô cùng.  Khi người nhạc sỹ viết lời nhạc, họ bỏ tâm tình của họ vào trong đó, có sao thì hát vậy, mắc mớ chi phải đổi.  Nhưng thói đời vẫn thế, nói người khác thì hay lắm, còn phần mình cũng... xà bát như ai.  Trong bài Thưở Bống Là Người: ...ngày xưa ngần ngại, xỏa tóc trên vai, ngày xưa ngần ngại...  Cầm đờn, hát trên Paltalk, tôi lại hát ...ngày xưa ngần ngại, xỏa tóc trên vai, ngày xưa huyền thoại...!!!  Có gì đâu, không thuộc bài, đành... phịa.

Người nhạc sỹ Việt Nam phổ thơ ra nhạc nhiều nhất là ông Phạm Duy, ông ta cũng là tổ sư bồ đề sửa lời thơ cho phù hợp với bài nhạc.  Đầu xuân, trên báo xuân Người Việt, nhà thơ Du Tử Lê có kể lại chuyện đó trong bài Trường hợp Nguyễn Tất Nhiên, những ngày tháng, cũ.  Ông Phạm Duy không những sửa lời thơ mà còn thêm vào vài ba câu khác trong thơ của ông Nguyễn Tất Nhiên.  Theo chuyện bàn café (có nghĩa là không có dẫn chứng cụ thể), tôi nghe người ta kể rằng bài Ngày Mai Đi Nhận Xác Chồng cũng một thời được bàn cãi náo nhiệt.  Thơ của bà Lê Thị Ý là ôm mồ cứ tưởng ôm vòng ôm quen, bố già sửa lại là ôm vòng người yêu!  Lời thơ hay ở cái chữ quen ấy, nó nói lên tình nghĩa vợ chồng gối ấp tay kề, mặn nồng, quen thuộc; chữ người yêu không nói hết ngần ấy nghĩa.


Thôi, ngưng.  Viết rán(g) sẽ càng thêm lạc đề, không tốt.  Tôi kết bằng cách giới thiệu đến bạn bài viết (mới đọc) của Khánh Ly.

12 comments:

  1. Lạ chưa sao toàn dẫn chứng những bài mình thích không dị???

    ReplyDelete
  2. Cám ơn Anh cho xem Tùy Bút của Khánh Ly.

    ReplyDelete
  3. Bài này không mới đâu. Lâu rồi. Chắc phải 15 năm về trước. Tui đọc từ đời nào rồi

    ReplyDelete
  4. ý tui nói bài của Khánh Ly

    ReplyDelete
  5. Chị BeBo: Tui đâu có biết chị thích bài gì đâu, chị nói để tui tránh lần sau nghen :)

    Ẩn danh: Cái này là tui bị Talawas lừa, tui cũng ngờ ngợ là đọc rồi! Dzị cái là khâu kiểm tra chất lượng sản phẩm của tui không tốt, cần coi lại asap. :) Giá mà ông nhà nước VN cũng biết mau mau phục thiện như tui thì đỡ cho dân tình biết mấy!

    ReplyDelete
  6. tưởng hôm thứ 7 con két bị vặt lông rồi chứ :)

    ReplyDelete
  7. Lạc đề tí, nhà thơ có thơ được phổ nhạc nhiều nhất là Du Tử Lê. Đây là tui tự nói, không biết có đúng không nữa.

    ReplyDelete
  8. Hôm nay tui có làm homework, vào KhanhLy.com thấy bài bà ta viết đều là Bên đời hiu quạnh, đánh số. Đây là link của Talawas http://www.talawas.org/?p=16655. Tui không đọc bài của Talawas, tui chỉ đọc bài của KL viết.

    Tám: Tui không còn là conket nữa, tui thành con nòng nọc, đứt đuôi này, mọc đuôi khác. :)

    PD: Tui không rành lắm. Có 2 bài thơ của ông DTL được phổ nhạc mà tui biết là bài Đêm Nhớ Trăng Sài Gòn do Phạm Đình Chương phổ nhạc và Người Về Như Bụi do Hoàng Quốc Bảo phổ.

    Ai biết, xin trả lời chị PD giùm tui. Đa tạ.

    ReplyDelete
  9. con nòng nọc, hay :bravo ...bởi dzị mới nói là ngừ ew của Tám :)

    ReplyDelete
  10. PD: mình xem dutule.com có đăng đến 8 bài thơ của ông được phổ nhạc, chắc PK đoán trúng rồi đó.

    ReplyDelete
  11. PK oi: Anh B nói là thơ của Nguyễn tất Nhiên được phổ nhạc nhiều hơn Du tử Lê , tính đến thời điểm ông chết.

    ReplyDelete
  12. Hôm nay mới đọc comments của BeBo, cám ơn Thảo nhiều.

    ReplyDelete

Tôi phải chỉnh phần ý kiến chỉ dành cho người có Google Account vì dạo gần đây có kẻ ưa thả rác rưới. Nếu bạn viết dài, Blogger thường để vào Spam, tôi sẽ cố gắng check thường xuyên Spam folder. Cám ơn bạn.