Friday, February 19, 2010

Nghĩ về phiên âm.

Cách đây không lâu, trên blog Nhị Linh có hai bài tựa là Phiên Âm; đọc xong, tôi nhớ tới thời mài đủng quần dưới mái trường XHCN tợn.  Sau 75, người ta cố tình xóa bỏ tất cả mọi thứ dính dáng đến chế độ cũ (như trong một bài blog của CapriR), ngay cả cách gọi tên người hoặc địa danh của ngoại quốc, những danh từ riêng. Ví dụ: Washington thành Oa xinh tơn hay Oa xinh tông, Mạc Tư Khoa thành Mát xơ cơ va, tổng thống Nixon thành thằng Ních xơn...v.v.   Tôi ghét cách phiên âm này tận chân răng nhưng cũng phải ráng học cho qua.

Tại sao?

Thứ nhất: Nó không nhất quán.  Mạnh ai, phiên âm nấy, miễn sao thành tiếng Việt, có dấu, để mọi người biết tiếng Việt đều có thể phát âm và đọc được.  Với hai chữ Oa xinh tơn và Oa xinh tông, chữ nào đúng, chữ nào sai, chỉ có thánh mới biết.  Nhưng phát âm được mà trúng giọng lại là chuyện khác, phát âm được mà hiểu được lại là một chuyện khác nữa.  Từ nhỏ đến lớn chỉ biết đến chữ phiên âm, đến khi đụng phải chữ viết chính xác lại mù không hiểu, hại vô cùng.

Kế đến, khi đọc những chữ phiên âm như thế, tôi có cảm giác như bị chưởi là dân ngu cu đen, càng học, càng ngu, tự ái dồn cục.  Đọc chữ có dấu là trong đầu chỉ nghĩ tới tiếng Việt, những cái đầu nhạy cảm như tôi lại hay nghĩ bậy. Ví dụ: nhà văn hào Pháp viết Ba Chàng Ngự Lâm Pháo Thủ tên là Alexandre Dumas, tôi thử phiên âm thành A lếch xăn đờ rờ Đu ma, vừa rờ vừa đụ cha đụ mạ nghe oải chè đâu luôn!  Hay Moscow là tiếng Anh, Moscou là tiếng Pháp, phiên âm từ tiếng Pháp sẽ thành Mốt xờ cu, lại nghe như Mót cu, mút cu, tục tỉu bỏ bu.  Lạy mấy bố, tha cho em.

Thứ nữa, tôi thấy người viết có vẻ trịch thượng, vô lễ với những danh từ riêng.  Mình phải tôn trọng người ta thì người ta mới tôn trọng lại mình, đó là bài học vỡ lòng về sự tự trọng.

Đọc đến đây, thể nào bạn cũng bảo tôi có ý vọng ngoại, lai căng; tại sao những người ngoại quốc không viết tên người Việt Nam mình có dấu hoặc tên của mấy người Ả Rập theo đúng nét chữ ngoằn ngoèo của họ?  Đây là câu hỏi hắc búa, tôi khó trả lời chính xác. Nếu bạn đọc sách báo ngoại quốc, bạn sẽ thấy họ cố gắng chuyển sang hệ chữ Latin, sau đó, họ mở ngoặc đóng ngoặc cách phiên âm để độc giả tự đọc. Họ không dùng thẳng từ tiếng phiên âm như Việt Nam mình. Nếu muốn Việt hóa, xin cứ đặt tên Việt như Washington thành Hoa Thịnh Đốn, Paris là Ba Lê, Moscow thành Mạc Tư Khoa, Beijing thành Bắc Kinh... bạn sẽ thấy dễ nhìn hơn là Oa xinh tơn...

Khi ba tôi đi tù về, ổng đố tôi một câu như thế này: "Một răng, một rắc, một tà li, đố mi là cái chi chi?", tôi tịt. Mĩm cười ông nói: "Iran, Iraq, Italy". 

Đến bây giờ, địa danh dùng thẳng từ chữ phiên âm như thế vẫn còn thấy trên công văn, đơn từ của bộ Ngoại giao Việt Nam ...Làm tại Oa xinh tơn, ngàỵ.. tháng... năm...  Khi trình độ ngoại ngữ của người dân đã nâng cao, tôi mong những nhà cầm bút, cầm quyền hiện tại ở VN thấy được điều trên, bỏ quách cái cách phiên âm vô vị này trên sách vở, lòng tự hào dân tộc ở đây quả không đúng chổ.  

Bạn có nghĩ vậy không?

6 comments:

  1. Hahahah bây giờ đài truyền hình thủ đô em ko biết còn ko, chứ lúc truớc đến chương trình dự báo thời tiết là gớm ói luôn: Niu Oóc, Xít Ni. Đọc thì đọc được đó, mà hem bít nó là cái gì, ở đâu? :))

    ReplyDelete
  2. anh H. với nhỏ trưƠng xuyên tạc quá nghen :kakaka

    ReplyDelete
  3. Sáng nay thấy Nhị Linh đăng một bài mới, Phiên khúc, trích từ ý kiến của ông Mặc Đỗ. Mấy bác đọc, sẽ thấy chi tiết hơn.

    ReplyDelete
  4. Anh Hai đọc thử blog của cô này nghen
    http://cavenui.wordpress.com/

    ReplyDelete
  5. Ừ, Cap, đọc xong mới nhớ là mình quên nhắc tới tình hữu nghị thắm thiết của mấy đồng chí Móc ku ra đốp của Liên Xô và mấy đồng chí Chặt chém ku từ Romania. Hóa ra vấn đề này đang được luận bàn rộng rãi, đó là dấu hiệu tốt, dù đôi khi, "lắm thầy, thúi ma".

    ReplyDelete
  6. Mấy cái tên nước ngòai phiên âm sang tiếng Việt đã đẻ ra hàng tá truyện cười bậy bạ với nhưng cái tên như: Ivan Cu to như phích (Nga), Lỗ tí hin (Tàu), Cho hãm sao không hãm (Lào), Hiếp xong dông (Hàn quốc)...

    ReplyDelete

Tôi phải chỉnh phần ý kiến chỉ dành cho người có Google Account vì dạo gần đây có kẻ ưa thả rác rưới. Nếu bạn viết dài, Blogger thường để vào Spam, tôi sẽ cố gắng check thường xuyên Spam folder. Cám ơn bạn.