Wednesday, April 7, 2010

Nha Trang: thành phố của tuổi thơ tôi (2)

Giống như mọi cậu ấm con quan khác, tôi được một chú lính trung sỹ có bằng tú tài một dạy kèm thêm trong quận. Chú Côn nhìn mặt khá nghiêm khắc, giọng nói nhỏ nhẹ dạy tôi tiếng Pháp và đàn mandolin.  Miệng luôn gọi là chú Côn nhưng thật ra là thầy, tôi kính trọng chú ấy lắm. Có hôm thấy chú ấy ngồi gác ở vọng gác cổng sau, lân la đến nói chuyện, tôi bị chú ấy đuổi về.  Sau 75, bà cô ruột tôi còn ở lại Nha Trang bảo chú ấy là thiếu úy công an, tôi không tin lắm vì ba mẹ tôi coi chú ấy thân tình như người trong nhà.  Năm 74, khi gia đình tôi đã dọn về Tản Viên, Nha Trang, quận bị pháo kích, một quả rơi trúng vào chổ ngủ của ba tôi nhưng may mắn đêm ấy ông phải đi ngủ ấp. Ai điểm trúng tọa độ, chỉ có thánh mới biết, tôi không dám đổ cho người thiếu úy công an đó!  Bạn sẽ hỏi tôi "ngủ ấp" là gì, xin thưa là để giữ an ninh trong quận, ba tôi thường randomly ngủ lại mỗi ấp, mỗi xã trong quận, đôn đốc thúc giục những chú lính dưới quyền.

Diên Khánh cách Cam Ranh 50 cây số, trên đường đi vào Nam ngang quận Cam Lâm có vườn ươm cây và suối Tiên là hai địa điểm khá nổi tiếng. Trong vườn ươm, người ta chiết cành, cố tạo những giống cây mới, tôi đã ăn thử những trái chanh vỏ ngoài xanh ngắt nhưng bên trong lại ngọt lịm như quýt. Kỳ lạ lắm! Vào suối Tiên như vào động thiên thai, nước trong vắt, trên cao nước mát, xuống thấp, nước ấm hơn. Nước chảy không mạnh như thác Cam Ly của Đà Lạt nhưng với cái óc con nít thời đó, tôi có cảm giác như một nhà thám hiểm đi vào vùng đất kỳ bí.  Con đường quốc lộ 1 không đi qua Thành, chạy ở mé ngoài, qua cầu Trần Quí Cáp là tới ngã ba Thành, một chạy xuống Nha Trang, một rẽ trái chạy ra Lương Sơn. Trong bài Đi, tôi có viết về cây cầu có đền thờ ngài Trần Quí Cáp này, nghe đồn ngài rất linh thiêng, đánh thức lính canh cầu bắn dọa đặc công.  Ở ngã ba Thành có cây dầu đôi cổ thụ, một cây chẻ làm hai nhánh, đường kính, tôi đoán, cũng đến ba bốn người giang tay ôm. Năm 2000, tôi có đi qua, thấy nó vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt.  Đi thêm 10 cây số là thành phố Nha Trang.  Trước khi vào thành phố khoảng 2 cây số, bạn sẽ thấy một quán ăn nằm bên tay phải, cách quốc lộ chừng nửa cây, chuyên môn bán thịt vịt nổi tiếng. Từng bầy vịt nuôi ngoài ruộng quanh quán kêu quàng quạc, nặng mùi.

Tôi ăn cái tết cuối cùng trong quận vào năm 74, mẹ tôi mở cassette nghe bài Qua Cơn Mê miết. Ba mẹ tôi quyết định mua nhà và ở hẳn Nha Trang, theo dự tính, nếu lên lon ba tôi sẽ về làm ở tiểu khu nhắm chức Tham Mưu Trưởng.  Căn nhà số 5 Tản Viên khá rộng, hai dãy chụm lại hình chữ L ngược quay qua bên trái, ba mẹ tôi mua lại từ ông hiệu trưởng trường Phước Xuân. Bên cạnh cổng vào, vẫn còn 1 căn có người khác thuê, hay mua phần đất đó, tôi không biết, chỉ thấy hai vợ chồng chú thím giáo viên ấy xài chung một cửa ra vào với nhà tôi.  Sau khi sửa sang lại, căn nhà rất thoáng mát, đằng trước có vườn hoa nhỏ, dưới tàng cây vú sữa nếp ngọt lịm, ba tôi để cái xích đu. Sau nhà lại có cây vú sữa tím, một cây mít và một cây khế nhỏ, cây nào cũng sai trái và ngọt ngay.  Cái chuồng gà dưới gốc cây mít, trước phòng của bà ngoại tôi, sáng nào mấy con gà trống cũng gáy inh ỏi. Cây khế bên cạnh hành lang từ nhà trên xuống nhà dưới thấp tủn, đủ cho tôi leo trèo. Ăn quả khế, trả ngàn vàng, may túi ba gang, mang theo mà đựng, bạn nhớ câu chuyện cổ tích này không?  Mé bên trái hông nhà, mẹ tôi trồng một giàn đậu ngự, nghe dọa rắn thường ở trong mấy giàn đậu, tôi sợ lắm, ít ra đó phá, chỉ thích trèo lên cây khế ngồi.  Mặt bằng kiến trúc của ngôi nhà khá nhẹ nhàng, đằng trước là phòng để bàn thờ ông nội tôi và phòng khách. Tới phòng ăn dài bằng chiều rộng của ngôi nhà, bên trái là phòng ngủ dành cho khách, có phòng tắm ở cuối phòng ăn. Bước xuống là phòng ba mẹ tôi bên phải, bên trái không ngăn tường, mẹ tôi đặt hai cái giường cho tôi và thằng em kế. Thế là tôi có giường riêng, không phải ngủ chung với mấy thằng em. Đầu giường đặt cái cabinet nhỏ, tôi cất mấy cuốn sách của tôi, hãnh diện vô cùng.  Nhà dưới là phòng bếp, cầu tiêu, buồng tắm, nhà kho, phòng cho người ở và phòng của bà ngoại tôi lớn nhất.

Xong lớp ba trường tiểu học Khánh Hòa ở Diên Khánh, tôi vào lớp bốn trường Phước Hải. Lần trước tôi viết là Phước Xuân nhưng nhờ PD nhắc, tôi biết mình nhớ lầm. Buổi sáng đi bộ đi học, có khi mẹ tôi cho ăn xôi hay ăn bánh căn. Bánh căn chỉ là cục bột gạo đổ trên mấy khuôn bằng đất sét, chế thêm tí trứng và mỡ hành, chấm nước mắm ớt chua ngọt mà thành món ăn đặc sản của Nha Trang, thú kinh khủng. Ngay góc đường Tịnh Tâm và Tản Viên, người ta bày bán ở đó, buổi sáng chỉ cần vác tô ra mua, nóng hổi, vừa thổi vừa nhai.  Ba tôi vẫn ở trên quận, chỉ về cuối tuần hoặc ghé nhà ăn cơm khi về tỉnh họp.  Chú Côn không còn dạy kèm tôi, bà ngoại bắt ghi danh cho đi học Pháp Văn ở College De Francaise, Cô Lé Bán Chè Khoai, để thầy người Pháp dạy đọc cho trúng giọng Paris phát âm với chữ gờ rờ! Buổi tối, phải đi học thêm Anh Văn ở nhà thờ Tin Lành gần nhà, tôi lẫn lộn Anh Pháp tùm lum, khó chịu, không muốn học tiếng Anh, chê đọc khó, viết một đằng, đọc một nẽo, kỳ cục.  Mẹ tôi và bà ngoại bắt tôi học dữ lắm, nhưng ba tôi chỉ cười, chỉ thằng này khóa 42, ông muốn tôi theo con đường binh nghiệp của ông, tôi bảo bụng, tôi sẽ làm phi công.

Tính tới khoảng thời gian đó, tôi đã gia nhập hướng đạo cũng đã hơn hai năm, đã lên đầu đàn trắng, được phép giữ cây trượng có hình sói con và lá cờ hình tam giác của bầy.  Một ngày hướng đạo, một đời hướng đạo, tôi không còn nhớ huynh trưởng nào phát biểu câu trên, đúng ghê lắm.  Lúc mới vào, bạn là sói chưa mở mắt, sau đó, được tuyên thệ, học Cách Ngôn Rừng, mới thành sói mở mắt. Đêm tuyên thệ ở hội quán có đốt lửa thêm phần long trọng. Này Akela, này Baloo, này Bagheera, này Mowgli... tuổi thơ tôi hồn nhiên ca hát, họp mặt, cắm trại...  Bầy sói họp mặt mỗi sáng chủ nhật từ 7 giờ đến độ 10 giờ, mỗi tuần ở một trường khác nhau trong thành phố nên tôi biết khá nhiều trường, trường Hàn Thuyên, trường Võ Tánh, Lasan Bá Ninh, trường Thánh Tâm, trường Âu cơ, trường Nữ, trường Nam... không nhớ hết!  Mỗi sói con có một cuốn sổ tay ghi việc thiện trong tuần đã làm, tôi là cậu ấm con quan, đâu có đi ra ngoài động đậy việc chi nên mỗi tối thứ bảy lại ngồi phịa ghi vào làm công việc quét nhà. Sói con thật thà ngay thẳng, Cách Ngôn Rừng dạy thế, tôi chỉ quét cái phòng ngủ của tôi nhưng tôi viết là quét cả nhà cho oai.  Không viết quét nhà, lại viết cắt móng tay, móng chân.  Phải nói rằng nhờ gia nhập hướng đạo, tôi trở nên dạn dĩ xông xáo ngoài đời, không sợ sệt khi ra khỏi vòng tay bảo bọc của ba mẹ tôi.

Có năm, Nha Trang được tổ chức họp bạn Hướng Đạo Toàn Tỉnh, khá đông Hướng Đạo Sinh, ở trường Lasan ở trên đồi cao gần bên Hòn Chồng, Đồng Đế, tôi được tham dự ngủ lại đêm, trong khi thằng em kế tôi phải về nhà ngủ.  Tôi tham gia trò chơi lớn với mấy anh Thiếu, Kha và Tráng, chạy rần rật quanh trường, trèo dốc, lội suối... Tối đến, tháo khăn quàng quấn lên đầu, dự lửa trại với chương trình văn nghệ, tôi chỉ mong lớn cho nhanh để lên Thiếu, bận đồ khaki, đeo ba lô oai vệ vô ngần.  Tôi bắt đầu thấy sói là con nít.  Một lần tôi làm cả nhà hoảng hồn, tôi dắt thằng em kế đi bộ từ Ty Thông Tin, theo đường Trần Quý Cáp ra Mã Vồng rồi thẳng đường Phương Sài (?) về tới nhà ở Tản Viên. Ba, mẹ và bà ngoại tôi đang ngồi đánh bài xẹp chưng hửng, bà ngoại quát hỏi ba tôi sao không cho tài xế đi đón, tôi bảo được về sớm. Hôm đó, tôi được bà ngoại bồi dưỡng cho nguyên một miếng đùi gà rôti, gặm như truyện tranh Obelik gặm đùi heo quay, không chia cho ai cả.


Nói tới Nha Trang mà không nhắc đến biển và đảo thì quả thiếu sót lớn, ba mẹ tôi cho tôi đi gần như hầu hết mấy hòn đảo, hòn Tre, hòn Yến, hòn Tằm... Ba tôi thường vác về bãi một đống đồ biển, tôm càng, cua, ghẹ... cho mẹ tôi luộc chấm muối tiêu chanh. Mẹ tôi hỏi đâu ra nhiều quá, ba tôi cười bảo lính thả lựu đạn.  Mỗi lần tắm biển xong, chú tài xế hay lái chở tôi ra lò bánh mì ở đường Nguyễn Hoàng, gần bến xe, mua cho một ổ bánh mì không nóng hổi. Biết tôi thích ăn bánh mì, mỗi sáng chủ nhật đi họp hướng đạo, tôi lại được mẹ tôi cho tiền mua bánh mì chả lụa ở mấy xe bánh mì quanh ngã sáu, dưới chân nhà thờ núi.  Đi biển, đi đảo, đi Hòn Chồng, đi Tháp Bà, đi nhà thờ Núi, đi ngôi chùa có tượng Phật to đùng cũng nằm cao trên núi... nếu tôi không đặt chân tới với ba mẹ, tôi cũng theo bầy sói lang thang tới. Khi chán biển Nha Trang, ba mẹ tôi lại cho đi ra Đại Lãnh, Lương Sơn, Dốc Lết... tắm, bờ biển thoai thoải, cạn queo, nước ấm, tôi mê tít thò lò mũi xanh.

Nha trang nhỏ nhưng có khá nhiều rạp ciné, tôi nhớ vài rạp như Tân Tân, Tân Tiến, Tân Quang, Minh Châu, Ciné Nha Trang và rạp Hưng Đạo (?) mới xây xong sau này.  Thời đó mẹ tôi nhất quyết không cho tôi coi mấy phim HongKong do Vương Vũ, Khương Đại Vệ, Lý Tiểu Long... đóng, cũng không cho coi mấy phim Việt như 5 vua hề về làng do La Thoại Tân, Phi Thoàng, Thanh Việt... đóng. Xin hoài nhưng không cho là không cho. Khi ông cậu ruột tôi từ Huế vào thăm, lén dẫn cho đi hay bà cô ruột tôi lén cho đi coi Tứ Quái Sài Gòn cười nức bong bóng.  Ba tôi cho hai anh em tôi đi coi phim Patton một mình ở rạp Tân Tân, còn mẹ tôi lại dẫn đi coi The Sound Of Music.  Bà cô tôi dẫn cho đi coi phim Người Tình Không Chân Dung.

Cuối tuần, tôi kể bạn nghe chuyện đứt phim nhé.

8 comments:

  1. Coi hình thấy bác gái không khác bao nhiêu. Anh Ly không biết ra sao chứ anh Hai thì không đổi nhiều, nhứt là đầu tóc và nụ cuời hehehe

    ReplyDelete
  2. Me của Diên Hòang đẹp ghê. Những tấm hình như thế này có thể thấy trong album cũ của gia đình, cách ăn vận thời đó giống nhau: đàn bà áo dài chít ben, đàn ông quần ống túm sơ-mi ngắn tay, con nít quần short, sơ-mi, xăng đan....

    Mà sao Hòang nhớ vanh vách mấy địa điểm ở Nha Trang hay vậy. Lâu quá tui cũng quên nhiều, đó là tui ở Nha Trang cho tới 18 tuổi đó nhen. Ba Me Hòang tên gì nhỉ, có khi nói ra Ba Me tui cũng biết đó. Nha Trang nhỏ xíu à.

    Từ Thành xuống Nha Trang, quán thịt vịt nổi tiếng đó nằm bên tay trái. Năm 75, trước lúc "chạy giặc", ba tui nhậu thịt vịt ở đó bị trúng thực, nằm xẹp ve không phụ giúp me tui thu dọn để di tản gì hết.

    Còn quán bánh căn ở Tản viên, họ còn bán đến nhiều năm sau đó, ở đó có món bánh đập cũng nổi tiếng ác liệt, không biết Hòang còn nhớ không?

    Có đường Phương Sài, nhưng chắc không phải đi đường đó về Tản Viên đâu, vì tới Mã Vòng rồi thì sẽ rẽ sang đường khác để về. Hồi nhỏ mà lội bộ từ Ty Thông tin về Tản viên là một chuyện kinh khủng đó nghen, xa lắc xa lơ à.

    Nhắc về NT thì muốn nói hòai không hết, bao nhiêu kỷ niệm. Thanks.

    ReplyDelete
  3. Cám ơn anh DH nha. Nhờ anh kể mà DQ biết thêm nhiều nơi, nhiều chỗ lắm nè. Kể tiếp nha, cho DQ đọc ké với.

    ReplyDelete
  4. Khuôn mặt của 4 anh em không thay đổi nhiều Cap ui, chỉ có điều, không thằng nào giống thằng nào hết.

    PD: Vì mới dọn về nên trong khu Tản Viên đó ba mẹ tui ít biết ai, còn tui thì bị giữ ru rú trong nhà, chưa đánh bạn được với con nít hàng xóm. Tui chỉ biết trong con xóm đó có nhà bác Hợp, dì Năm Kim là bạn của ba mẹ tui, có tới 5 cô con gái. Con đường từ Mã Vồng đâm thẳng vào, đụng Tịnh Tâm tên gì, tui quên mất, PD có nhớ không?

    DQ: Mừng là DQ nghe cải lương tui hát.

    ReplyDelete
  5. Là đường Lữ Gia đó DH.

    ReplyDelete
  6. cái điểm mê ăn bánh mỳ giống Đậu đó. Có lần, má chồng ở Denver sang chơi, biết con dâu thèm bánh mỳ thịt nguội, bà mua cho 20 ổ lụ khụ mang qua, thương thì thôi. Thiệt tình thèm nhưng 1 tới 2 ổ là quá lắm rồi, 20 ổ, ăn sao cho hết.

    Bánh mỳ không mới ra lò, ăn chấm với đường cát trắng, ngon nhen.

    ReplyDelete
  7. Nha Trang bây giờ khác nhiều rồi anh. Phục anh cái trí nhớ thật tốt. Khi nào có dịp về chơi, tắm biển, ăn bánh căn, ăn bún cá, ăn bánh mì, ăn nem nướng...nhắc tới thấy thèm quá.

    ReplyDelete
  8. Có dạo ăn bánh mì chấm sữa đặc đó Đậu.

    Yeah Phú, tui cũng muốn về nhưng cứ hết chuyện này tới chuyện khác, không như xưa, thích là khăn gói đi, không tính toán chi hết.

    ReplyDelete

Tôi phải chỉnh phần ý kiến chỉ dành cho người có Google Account vì dạo gần đây có kẻ ưa thả rác rưới. Nếu bạn viết dài, Blogger thường để vào Spam, tôi sẽ cố gắng check thường xuyên Spam folder. Cám ơn bạn.