Tuesday, April 6, 2010

Nha Trang: thành phố của tuổi thơ tôi.

Nếu bạn hỏi tôi quê ở đâu, tôi thật khó trả lời chính xác; tôi sinh ra ở Huế, lớn lên ở Nha Trang, trưởng thành ở Sài Gòn.  Huế là nơi chôn nhau cắt rốn, chỉ còn trong tôi giọng Huế trọ trẹ nói trong gia đình anh em, con cái và vài trái ớt hiểm dầm trong chén nước mắm mỗi bữa.  Sài Gòn ăm ắp kỹ niệm, lấn át Nha Trang bé nhỏ, nhưng nếu, một chữ nếu xa xôi được tiếp nối với muôn vàn chữ nếu khác, về hưu, tôi sẽ chọn thành phố thùy dương cát trắng Nha Trang dưỡng già.  Từ Nha Trang vào lại Sài Gòn chỉ mất 8 tiếng lái xe, Nha Trang đi Huế cũng rút ngắn được gần nửa đường.

Năm 69, ba tôi được thuyên chuyển từ quận Minh Long, Quảng Ngãi về tiểu khu Khánh Hòa, lần này có lẽ đã ổn định với đời sống quân ngũ, ba tôi đưa mẹ con tôi từ Huế vào định cư.  Thời gian đầu, buồn kinh khủng, đỡ hơn ở Minh Long đèo heo hút gió nhưng chắc chắn không tấp nập bằng phố Trần Hưng Đạo, Huế.  Căn nhà lớn của Ngoại tôi nằm ngay phố chính của Huế, ngó thẳng qua là quán café nổi tiếng Lạc Sơn, chợ Đông Ba và rạp xinê Tân Tân.  Tôi quen chạy chơi ngoài đường phố và nhà ở đông người.  Vào Nha Trang, mẹ con tôi phải ở nhờ nhà của bà cô ruột của mẹ tôi, số 50 đường Gia Long, gần ga Nha Trang.  Vì mới được thuyên chuyển vào, ba tôi bận bịu lung tung, tôi ít thấy mặt.  Ở đó, tôi được cậu Cu Ti dạy cách luyện nội công, ở trần, chạy chơi cho đổ mồ hôi rồi nằm lăn ra sàn xi măng bóng loáng mát lạnh, vệt mồ hôi in trên sàn nhà là bằng chứng của cuộc luyện công.

Sau vài ba tuần, ba mẹ tôi mướn một căn nhà nhỏ, tôi không còn nhớ chính xác vị trí, chỉ nhớ man mán gần đó có một nhà thờ Tin Lành, đi qua vài con phố, có quán bán bánh paté chaud và sữa đậu nành ngon tuyệt vời, nằm ở ngã ba đường, gần rạp xiné (Minh Châu?).  Lúc đó, ba tôi ở đâu, làm gì... tôi không biết, nhà chỉ có ba mẹ con, buồn ơi là buồn, tôi nhớ Huế não nuột.  

Rồi gia đình tôi lại dọn vào cư xá đường Lê Văn Duyệt, tôi nhập học lớp một trường tiểu học Long Vân.  Khúc dưới đó có quán phở gà (số Một?), mỗi lần đi học ngang qua, thơm phức.  Cạnh đó, có mấy tiệm bán văn phòng phẩm, tôi mê lắm, lân la đứng ngắm nhìn.  Tôi mê những cây bút xanh đỏ, tôi mê những cuốn vở trắng mới tinh...  Tôi thích viết bằng viết nguyên tử, sạch sẽ, nhưng mẹ tôi bảo sợ hư chữ, bắt phải viết bằng viết chấm mực tím, ngòi bút lá tre hay bầu bầu.  Tôi đòi viết bằng bút máy, mẹ tôi cũng không cho, sợ làm mất; kết quả là ngày nào bàn tay cũng lem luốt dính mực, con nít mà, làm sao tránh khỏi!  Cầm được cây bút máy hiệu Parker hay Pilot là một dấu hiệu trưởng thành.  Tôi học xong lớp hai ở trường Long Vân, cùng thơi gian đó, ba mẹ tôi cho tôi gia nhập đoàn Sói Thùy Dương, Nha Trang. 

Khi bà cô ruột tôi vào Nha Trang sinh sống, ba mẹ tôi nhường căn nhà cư xá Lê Văn Duyệt lại, gia đình tôi lại dọn lên quận Diên Khánh ở chung với ba tôi.  Diên Khánh là nơi ông nội tôi từng làm quan lãnh binh, bây giờ ba tôi được làm quận trưởng, ba tôi tự hào lắm. Ông nội tôi có tới ba bà vợ, bà nội tôi quê ở Ninh Hòa, ông nội tôi cưới làm vợ ba vì lúc đó, theo lời kể, hai bà lớn đang còn ở Huế. Nhưng chữ Diên là không phải do ba tôi đặt cho tên lót của tôi đâu bạn ạ, bà ngoại tôi tình cờ đặt đó.  Ông anh đã mất khi ba tháng tuổi của tôi là Diên Anh.  Tôi không còn nhớ hết quận Diên Khánh có mấy xã, mười hay mười hai, nhưng tôi biết chắc tên xã nào cũng bắt đầu bằng chữ Diên như xã Diên An, xã Diên Thạnh, xã Diên Thủy... nghe dễ thương lắm (lại mèo khen mèo, khổ quá!)

Tòa hành chính của quận Diên Khánh gồm nhiều dãy nhà, phía trước thành hình chữ U bao quanh cột cờ.  Phía sau, một dãy nhà dài dùng làm nhà ở của ba tôi, cuối dãy bên trái, lên tầng lầu cất cao bằng gỗ là chổ của mấy ông cố vấn Mỹ, có gắn máy lạnh.  Ở giữa dãy nhà ở và văn phòng làm việc, ba tôi cho đổ xi măng làm thành cái sân chơi bóng rổ, có khi làm sân bóng chuyền hay đánh vũ cầu, tôi tập lái xe đạp cũng nhờ cái sân đó.  Năm 73, sau khi ăn đám cưới của ông cậu tôi ở Huế vào, Nha Trang bị lụt nặng. Thằng em kế tôi mon men đi trên tấm gỗ bắt ngang qua thành sân để lên văn phòng của ba tôi bị lọt tỏm xuống nước lụt, hôi rình. Năm ấy, nhờ trận lụt, ba tôi dạy tôi đánh cờ tướng và cho ăn cá trê nướng trui chấm nước mắm gừng.  Cái sân chơi đó có nhiều kỹ niệm tuổi thơ tôi, những đêm cố vấn Mỹ chiếu phim cho toàn chi khu coi, những đêm sinh hoạt chi khu nghe mấy chú lính hát vang đến với quê hương tôi, nói với quê hương tôi dù hờn căm còn đầy hay trên đầu súng quê hương tổ quốc đã vươn mình...

Nhưng điều thích thú nhất khi được sống trong quận với ba tôi là tôi được chạy rong chơi khắp quận sau giờ làm việc. Tôi lang thang chạy khắp dây thông hào quanh quận, chơi trò bắn súng tưởng tượng một mình. Tôi bò qua hàng rào kẽm gai phía sau nhà, tới chổ đặt hai khẩu đại bác của pháo binh rờ mó hay ăn cắp những viên đạn M16 rồi kề vào cột sắt kẽm gai để bẻ đầu đạn, lấy thuốc súng đốt cháy xèo xèo...  Tôi lén ra garage xe, nhảy phóc lên những chiếc GMC, Dodge bẻ vô lăng như những tài xế chuyên nghiệp. Tôi phá máy vô tuyến truyền tin, nhấc ống liên hợp, bắt chước mấy chú lính truyền tin gọi cho nhau Hồng Hà gọi Đống Đa, nghe rõ 5/5...  Ba tôi không hề biết những bí mật con nít của tuổi thơ tôi, nếu biết, tôi đã ăn đòn no nê. Tính con trai ưa hoạt động, phá phách, tôi đã ăn đòn của ba tôi với mọi thứ, từ cột treo mùng ghế bố, giày lính đá đít, dây điện quất đít... đến móc kẽm quần áo bẻ ra làm roi... tôi sợ ba tôi ghê lắm, nghe nạt một tiếng là im phắt.  Ông dùng đúng nghĩa câu thương cho roi cho vọt.  Ba tôi có tính thích ăn khuya, có nhiều đêm, ông nhờ mấy chú lính chạy ra ngoài chợ Thành mua mì xào dòn hay xí quách về ăn, phần tôi con nít phải đi ngủ sớm, tôi ấm ức lắm. Có khi có người đi săn được thịt nai cho, mấy chú lính làm thịt nấu ăn ồn ào, tôi nằm trên giường không ngủ được, cứ ngóng tai nghe.

Khi Nha Trang bắt đầu tiếp sóng truyền hình từ Sài Gòn ra, ba mẹ tôi sắm một cái TV trắng đen nhỏ, tôi được coi  Thái Hiền nhí nhảnh hát Tuổi Hồng, Tuổi Ngọc, Tuổi Thần Tiên, Ông Trăng Xuống Chơi...  Mẹ tôi thích coi ban kịch Sống của bà Túy Hồng hay những vỡ kịch trinh thám do ông Tâm Phan có bộ râu ngầu ngầu đóng. Tôi nhớ cảm giác sợ sợ khi coi vỡ Người Lữ Khách thứ mười ba, lấy tay che mặt nhưng lại nhìn qua kẽ hở.  Ba tôi không mê TV lắm, ông chỉ thích đánh mạt chược, đánh chắn hay tổ tôm. Đôi lần ông cho phép tôi ngồi chia bài.  Ông dạy tôi Hán văn cũng chỉ để tôi có thể nhận mặt quân bài mạt chược, nào Thi, nào Sách, nào Vạn, Đông, Tây, Nam, Bắc, Trung, Bạch... tôi nhớ tướng sỹ tượng, xe pháo mã của cờ tướng nhưng không nhớ hết nỗi quân bài mạt chược. Tam tự kinh, rinh cơm nguội. Tứ bổn thiện, lỗ miệng hay ăn. Mắm treo trên giàn, con thò tay vô bốc. Bị mẹ khỏ cái cốc, con la đau. Con chưa rờ rau, con đã rờ mắm...  Hán tôi rộng như thế đó bạn ạ, tôi chỉ biết viết chữ Quang () và chữ Trung () gộp lại thành tên của vị vua Tây Sơn Nguyễn Huệ...

Nói tới tiếng Hán thời đó là phải nhắc đến Tiêu Ban Lộ hay dầu Nhị Thiên Đường.  Bạn có biết Tiêu Ban Lộ không? Tôi căm thù nó, đắng ngoét, đến bây giờ vẫn còn nhớ, mỗi lần lên ban lên sởi, mẹ tôi bắt uống thuốc đó.  Đau một đứa, lây sang cả bầy, tôi là thằng anh cả, bị lôi ra làm gương uống trước, ba tôi trao cho cái quyền Quyền Huynh Thế Phụ to tát vô cùng!

Mai mốt rãnh, tôi kể tiếp bạn nghe chuyện gia đình tôi về Tản Viên, Nha Trang.


Diên Khánh, tôi và thằng em kế.

10 comments:

  1. DQ chui vô góc nhà ngồi nghe anh kể chuyện ngày xưa tiếp nha. Cái thời xưa xưa của anh kể thì DQ chưa mở mắt chào đời nên những địa danh anh nhắc đến, chỉ nghe lại qua lời bố mẹ kể thôi. Sau này, lớn lên có ghé qua thì những nơi chốn đấy đã đổi thay quá nhiều. Cả con người cũng đổi thay đến chóng mặt . Thành thử, vẫn thích nghe những mẩu chuyện kể như này. Thật rất thật mà nghe cứ man mác buồn sao ấy.

    Cám ơn anh đã chịu ngồi kể lại nha.

    ReplyDelete
  2. Lâu nay cứ nghĩ là vì ba anh làm quận trưởng ở Diên Khánh nên tên anh có chữ Diên vậy chứ. Nay nghe anh kể thì ra DQ đoán trật lất rồi :) :)

    ReplyDelete
  3. Chờ nghe anh kể tiếp nhen. Tuổi thơ của anh sướng lắm chớ bộ...

    "tôi sợ ba tôi ghê lắm, nghe nạt một tiếng là im phắt."

    Vậy anh có thương ba anh nhiều không? Dù hay bị đánh tả tơi như vậy?

    ReplyDelete
  4. đang ngồi chờ đọc tiếp phần 2

    ReplyDelete
  5. Mấy bữa nay không vô được blog Diên Hòang. May quá sao tối nay vô được không biết. Đang chờ đọc tiếp.

    ReplyDelete
  6. DQ: Ai cũng nghĩ như DQ vậy đó, nhưng chữ Diên đó là của bà ngoại tui.

    Đậu: Mai mốt tui trả lời bằng bài blog khác nghen. Tui đâu có nói tuổi thơ tui khổ đâu, chỉ sau 75 thui. :)

    Hai/PD: Coi chừng chờ dài cổ, tui hơi tửng tửng, hứng thì viết, hỏng hứng thì thui. Có điều là tui khoái ca kê dê ngỗng chuyện ngày xưa lắm.

    ReplyDelete
  7. Rồi chờ tiếp tập hai nhen anh Hoàng.

    ReplyDelete
  8. Em có một thời ở Dục Mỹ mà không nhớ chi nhiều hết.

    ReplyDelete
  9. Sao mà nhớ như in hay vậy anh Hoàng?
    Em cũng tưởng chữ Diên trong tên anh là từ Diên Khánh ra luôn đó :)

    ReplyDelete
  10. Cap/Tr: Đôi khi anh cũng tự hỏi tại sao mình lại nhớ ba cái chi mô, còn cái đáng nhớ như tới tháng trả tiền nhà thì lại quên :)

    ReplyDelete

Tôi phải chỉnh phần ý kiến chỉ dành cho người có Google Account vì dạo gần đây có kẻ ưa thả rác rưới. Nếu bạn viết dài, Blogger thường để vào Spam, tôi sẽ cố gắng check thường xuyên Spam folder. Cám ơn bạn.