Thursday, May 20, 2010

Bạn Xì

Anh em nhà tôi hay gọi những người nói tiếng Spanish là "tụi Xì" hay "Amigo". Nhờ đọc blog của một nàng bên Tây gọi bằng "bạn", tôi thấy kiểu gọi của anh em tôi hơi bất lịch sự, tôi phải học cái hay, xin gọi là mấy bạn Xì.

Hôm qua ông Tổng Thống nhà tôi trải thảm đỏ, mở dạ tiệc mừng người bạn đồng nghiệp của nước láng giềng anh em, ông Tổng Thống Mễ Tây Cơ.  Nhân dịp này, cả hai ông Tổng Thống đều muốn có dự luật Di Dân cải cách và lên án đạo luật của tiểu bang Arizona về vấn đề di dân này.  Luật của tiểu bang Arizona, bắt đầu có hiệu lực vào ngày 29 tháng 7 tới, cho phép cảnh sát có quyền được hỏi giấy tờ chứng minh tình trạng cư trú hợp pháp đối với những người bị nghi ngờ là di dân bất hợp pháp.  Đạo luật này đã tạo ra sự tranh cãi kịch liệt, người ủng hộ cho rằng để giảm bớt tình trạng di dân bất hợp pháp, kẻ đả kích cho là kỳ thị chủng tộc. Vấn đề vượt biên lậu từ Mễ Tây Cơ vào những tiểu bang biên giới là một nan giải, gây nhức đầu cho dân chúng và chính phủ địa phương.

Tôi muốn nói tới mặt trái, mặt phải của mấy bạn Xì không giấy tờ của tôi.  Đổ hột xí ngầu, tôi nói mặt trái trước.

Đầu tiên hết là ngành y tế, các bạn ấy vào được Mỹ, rồi sinh con ở bệnh viện nhưng không có tiền bạc hay bảo hiểm để trả. Bệnh viện lo đỡ đẻ xong, trình cái bill lên cho chính phủ tiểu bang, chính phủ tiểu bang phải móc tiền thuế của dân mình đóng để thanh toán. Khi kinh tế vững mạnh, tiểu bang còn bao dung gánh chịu. Khi kinh tế tuột dốc, ngân sách thâm thủng, tiểu bang phải gào liên bang giúp đỡ, mà liên bang thì cũng lấy tiền thuế từ túi của dân ra.  Con sinh ra trên đất Mỹ, người con được hưởng quyền công dân, được ở lại; người mẹ không được phép ở lại, thế thì ai lo nuôi đứa bé, lại một vấn đề nan giải khác lòi ra.

Kế đến là những tệ nạn xã hội xảy ra. Vì đi chui, không có giấy tờ, lại không biết mô tê tiếng Anh tiếng u, các bạn Xì đành chịu cảnh làm chui, bị bóc lột. Có bạn mang ma túy, thuốc phiện qua, có bạn mang băng đảng qua rồi đi cướp giật, trộm cắp, móc túi... khiến dân tình tức giận, cảnh sát điên đầu.  Vùng tôi ở có khá đông mấy bạn. Buổi sáng mùa hè, các bạn tụ tập đông đảo trước mấy tiệm 7-11 chờ mấy chàng cắt cỏ hay contractors sửa nhà ghé xe truck lại mướn độ nhật, trả bằng tiền mặt. Chiều tối, mấy ông chủ lại thả mấy bạn về lại chổ cũ, có tiền lương năm đồng ba trự, mấy bạn mua Corona uống cho quên đời, uống xong, dấu vỏ chai trong bụi.  Cách đây khoảng 15 năm, ba tôi có người đàn em đi HO qua. Thời gian đầu khổ cực, gia đình đó phải mướn appartment rẻ tiền, nơi có mấy bạn Xì quay quần đông đảo. Mùa hè nóng bức, buổi tối phải mở cửa sổ ngủ vì không có máy lạnh. Mấy bạn nhậu xỉn, mấy bạn trèo vô nằm ngủ chung, vòng tay ôm cô con gái. Cô giật mình tỉnh dậy thấy cánh tay của mẹ đầy lông lá quành lên mình, la lớn, bạn Xì vùng ra tuôn cửa sổ trốn biệt. Sau vụ đó, gia đình đành cắn răng đóng cửa chịu nóng, đợi hết lease, dọn sang chổ khác.

Gia đình nhỏ em dâu út của tôi ở Houston, nó kể dưới đó tiền bảo hiểm xe cộ rất mắc vì có quá nhiều mấy bạn Xì chạy xe không bảo hiểm. Khi có tai nạn, mấy bạn ấy bắt chước tôi, nhe răng cười huề tiền, me no English.

Bây giờ sang tới mặt phải.

Tôi cũng là dân vượt biên, di dân, tôi hiểu nỗi khổ của mấy bạn. Có bạn xấu, có bạn tốt.  Nhờ sự cần cù sức lực của mấy bạn, những nhà nông ở mấy vùng California, Texas... mới có nhân lực để gặt hái hoa màu cây trái cho tôi ăn với giá rẻ.  Mấy bạn không quản ngại mưa nắng, làm những việc mà người dân xứ tôi chê không làm. Mấy bạn quần quật rửa chén trong nhà hàng, mấy bạn bốc xếp trong kho của mấy tiệm tạp hóa Á Châu, mấy bạn đi cắt cỏ... phần nhiều là việc nặng nhọc. Thằng em họ tôi cần người phụ sửa nhà, dọn nhà, nó vác xe ra ngoài 7-11 bốc hai bạn vai u thịt bắp về khiêng, trả $80 trong vòng 6 tiếng một em, hai bạn rối rít cảm ơn. Người bạn tôi ở California cần người phụ bưng 50 cái ghế massage cho tiệm nail vào kho, mướn 4 bạn Xì tới xuống hàng từ chiếc truck 16 bánh, mấy bạn gracias luôn miệng.

Tôi không dám mướn mấy bạn không có giấy tờ nhưng trong tiệm của vợ chồng tôi cũng có hai bạn nói tiếng Spanish. Hai bạn ấy làm việc rất cần cù, vui vẻ, vợ tôi rất thích. Hai bạn chỉ cho bé Xí đếm từ 1 đến 10 bằng tiếng Spanish.  Bạn cũng như tôi, làm được đồng nào lại cắc ca cắc củm gửi về quê nhà giúp đỡ gia đình.  Giấc mộng Mỹ Quốc, American Dream, rất truân chuyên, thực tế không bao giờ đẹp như xinê, như thơ cả.

Tôi hy vọng lần này, hai vị Tổng Thống sẽ tìm ra hướng giải quyết dung hòa, không thiệt nhiều cho mấy bạn Xì và bớt nhức đầu cho những người dân xứ tôi.

.

6 comments:

  1. Anh Hoàng ui, tui là người độc giả thầm lặng không quen biết anh nhưng thích cái giọng văn hiền hậu mà thông minh, dí dỏm của anh. Biết nhờ blog của Cap (Cap cũng không biết tui luôn), nhờ vậy mà mỗi ngày đọc được nhiều điều thú vị. Comment này không liên quan gì tới bài viết, chỉ vì hôm nọ nghe anh đề cập tới mấy truyện tranh VN như Lucky Luke, Lữ Hân Phi Lục, Phan Tân Sĩ Phú - tui đoán chắc anh cùng thế hệ với tui. Mấy truyện đó tui mê từ hồi nhỏ, giờ vẫn còn muốn tìm đọc lại mà không biết ở đâu tìm. Anh có biết cao kiến gì hông, chỉ cho tui với!

    ReplyDelete
  2. Lanh chanh vô ăn cơm hớt cuả anh Hai nè. Truyện tranh Lucky Luke, Tintin thì Cap hông thấy nhưng có mấy cuốn phim. Mà ngộ, coi phim hông thấy hay như truyện tranh chút nào.
    Hồi qua Bỉ Cap có ghé chỗ bán truyện tranh Lữ Hân, Phi Lục, Vuợn đốm ... mà tiếng Phờ Răng Xoa nên cũng thua luôn. Còn Cap có soft copy cuả Obelix & Aterix không biết đang để ở cái file nào nữa. Nếu anh Hai và anh/chị HT thích thì cho Cap hay, Cap load lên đâu cho anh chị lấy xuống.

    ReplyDelete
  3. Chào chị HT, hôm nay tui bị boss nhỏng nhẽo quá nên không làm chi được. Cám ơn chị quá lời khen. Cap nói đúng đó, mấy truyện đó chỉ có bên Tây, bằng tiếng Pháp và bán với giá rất mắc!!! Tui chỉ dám bợ về hai ba cuốn cho mẹ tôi khi qua Paris. Sau này, về VN, lòng vòng mấy nhà sách, tui có thấy họ tái bản bằng tiếng Việt rất nhiều nhưng lời dịch không hay bằng Sách Vàng hay sách của nhà xuất bản Phong Phú trước đây. Chị có thể vào Amazon.com search, Phan Tân Sỹ Phú là Spirou et Fantasio, Lữ Hân Phi Lục hình như là Lohan et Phillipe, Tin Tin, Asterix & Obelix... Cái khó là tìm ra chữ tiếng Anh để search. Hy vọng giúp chị đôi điều.

    Cám ơn Cap góp ý nghen. :)

    ReplyDelete
  4. Cám ơn Cap với anh nhe! Đúng là sách ở VN bây giờ dịch dở ẹt, đọc rất vô duyên cho nên tui tìm sách dịch hồi xưa. Mấy chục năm rồi, chắc không còn ai giữ những ấn phẩm đó nữa. Tui có ý tìm online nhưng không biết cái tựa tiếng Anh là gì cho nên chịu thua luôn. Giờ có cao thủ chỉ đường rồi, để tui cố gắng lần nữa xem sao. Mà không biết bây giờ đọc lại có thấy hay như ngày xưa chân sáo hay không?
    Cap ơi, rảnh rảnh thử load lên đâu đó dùm chị, coi đỡ ghiền nhe! Cám ơn Cap nhiều!

    ReplyDelete
  5. Cái file bự bao nhiêu hả Cap? Anh chỉ ngại copyright.

    Chị HT: Tối qua tôi search Amazon, thấy khoảng $10 một quyển, khá mắc!

    ReplyDelete
  6. T cung~ kiem duoc vai` cuon roi. Cam' on anh nhe!

    ReplyDelete

Tôi phải chỉnh phần ý kiến chỉ dành cho người có Google Account vì dạo gần đây có kẻ ưa thả rác rưới. Nếu bạn viết dài, Blogger thường để vào Spam, tôi sẽ cố gắng check thường xuyên Spam folder. Cám ơn bạn.