Friday, May 21, 2010

Tiếng hay Miếng?

Một trong những công việc "ăn cơm nhà, vác ngà voi hàng tổng" ở hải ngoại này là làm công việc văn chương, văn học VN. Tôi muốn nói tới mấy cái sites như Da Màu, Tiền vệ, Gió O..., bạn vào coi tự do, không có một cái quảng cáo nào cả, kiểu như non profit organization. Nói chung, họ là những người yêu văn chương, văn nghệ, văn học của tiếng mẹ đẻ.  Thiên hạ viết bài gửi tới, họ đăng lên cập nhật hằng ngày, bạn ở bất cứ đâu trên thế giới, nhảy vào coi, theo dõi.  Công việc tưởng chừng như dễ như ăn ớt, nhưng thật ra, rất nhiêu khê đó bạn ạ.

Về kỹ thuật, họ phải có web server, rồi data base server, mail server, phải trả tiền nối server vào web... Mấy trang như Gió O chỉ là static html nhưng Tiền Vệ, Talawas và Da Màu là dynamic html, lấy data ra ngoài từ những database như MySQL, SQL... Họ cần phải có 1 người có tay nghề rất cứng về IT để lo vấn đề an ninh, chống hackers và một tay khác lo về database. Nếu không có web admin, họ phải gửi nhờ thiên hạ và phải trả lệ phí hằng năm tính trên data bandwidth ra vô.  Rồi phải lo back up data trong trường hợp server crash, đủ thứ hầm bà lằng. Theo giá cả của Godaddy.com, tiền lệ phí của Unlimited Plan là $15/tháng, tiền mua domain là $10/năm, tính ra họ phải móc tiền túi ra khoảng từ $200 đến $500 một năm cho trang web.

Về nội dung, họ phải có một Ban Biên Tập đọc và sạn lọc bài vở gửi đến, sửa lỗi chính tả, phân loại đâu là thơ, đâu là truyện ngắn, đâu là biên khảo... rồi phải tag labels theo thể loại và tác giả để độc giả có thể dễ dàng tìm kiếm đọc.  Ngoài bài vở, còn có ý kiến của độc giả, họ phải làm trọng tài đọc ý kiến tranh luận của độc giả để tránh đăng những ý kiến quá khích đi ra ngoài lề tranh luận.  Nếu bài vở ít, họ tự đăng bài viết của chính họ.

Như bạn thấy, một hay hai trăm đô cho một năm ở xứ Mỹ này không đáng kể, điều đáng kể là cái công bỏ ra hằng ngày.  Ví dụ một người IT bỏ công ra làm, một giờ của anh ta làm không công cũng tính lên $50/hr.  Do đó, nếu không vì lòng đam mê văn chương nghệ thuật, hoặc theo đuổi một lý tưởng cao đẹp, những cái site đó không thể sống nổi qua con trăng.

Nhưng đời có bao giờ êm đềm như giòng sông lặng lờ chảy ra biển đâu, lâu lâu lại nổi cơn sóng.  Mấy ông nhà văn, nhà thơ khi vui thì gửi bài tới đăng; khi buồn thì lại đòi lấy xuống.  Như năm ngoái hay năm kia, nổ ra vụ tranh cãi giữa  ông Phùng Nguyễn của Da Màu và anh Phan Nhiên Hạo trên Talawas.  Tôi không viết lại nguyên do, bạn có thể vào Talawas tìm thấy ngay.  Sau đó, ông Phùng Nguyễn viết một bài lấy tựa là Chia Tay Mùa Hè trong đó có đoạn Chia Tay Ễnh Ương, tôi nghĩ, ví như ai đó là ếch ngồi đáy giếng.  Mấy ông nhà văn sâu cay quá!

Tiền Vệ cũng không thoát khỏi cái thị phi.  Anh chàng sinh viên Ngô Hương Giang ở VN bị Tiền Vệ chỉ ra chuyện đạo văn khi gửi bài cho Tiền Vệ, giận đời, lại viết bài gửi qua cho Da Màu, Da Màu cho đăng, tạo ra cuộc tranh luận gây cấn.  Bây giờ lại nổ ra chuyện anh chàng Phêrô Bùi gửi bài cho Da Màu, Da Màu không chịu đăng, lại đem qua đăng ở Tiền Vệ.  Da Màu lên tiếng cải chính, Phêrô Bùi trả lời, Tiền Vệ làm trọng tài, tôi ngồi vỗ tay hoan hô coi bà con đập nhau bằng chữ nghĩa!

Nhà văn, nhà thơ vặn óc sáng tạo, gửi đi cho thiên hạ đọc free.  Mấy cái hosting site cũng cật lực làm free, bày hàng cho thiên hạ đọc free.  Chẳng qua, cũng chỉ là cái danh, cái tiếng.  Nghĩ nhỏ lại, mấy bloggers bạn mình với tôi cũng thế.  Khi vui thì nhận bà, nhận con, khi buồn thì đóng blog, tắt đèn.  Đôi khi, phải nhìn thấy mặt trái của internet, nó dễ làm con ngưòi chỉ nhìn thấy chữ "tôi" choáng trước mặt.


.

8 comments:

  1. thấy cái tôi to quá thì khó chống lắm à .....hahahahahaha

    ReplyDelete
  2. Hehe,cái này em không biết tiếng hay miếng,vì cũng có thời gian, em làm admin của một trang web chuyên về ẩm thực (mặc dù đi copy chỉnh sửa là chính:p). Mang tiếng là admin cho oai (ko biết với ai) vậy thôi chứ chẳng có chút tiếng cũng như miếng gì. Tiền server thì có người lo,còn em, lúc vui thì cập nhật tin tức, hình ảnh quán ăn, nhìu khi bình loạn quánh giá cho dzui, chỉnh sửa bài. Lúc buồn thì lặn, he he. Và lúc chán thì lặn luôn. Đến giờ,vào lại, vẫn thấy dưới nick mình là chữ admin mới ghê :D

    ReplyDelete
  3. anh,cho em hỏi ngoài lề 1 chút: Có phải Sanjose là thuộc Cali? Đi từ Sanjose lên tới Massachuset thì bao xa? và đi mấy chuyến bay?
    Cảm ơn anh:)

    ReplyDelete
  4. Sông: không có anh DH ở đây, DQ trả lời ké nha:

    San Jose thuộc miền bắc Cali. Nếu bay từ San Jose qua Massachuset (Boston hả?) thì thường không có chuyến bay thẳng mà phải bay thành 2-3 chuyến bay đó Sông. Nếu tính luôn cả giờ để đổi chuyến bay thì có thể từ 8 tiếng rưỡi (nếu đổi 1 chuyến bay) đến hơn 10 tiếng lận (nếu đổi 2 chuyến bay). Tại San Jose tuốt phía Tây Hoa Kỳ, Massachuset ở phía Đông Hoa Kỳ mà.

    ReplyDelete
  5. oh,cũng phức tạp quá hen. Thanks chị DQ nha :).
    Hỏi cho nhỏ em,nó tính đi chơi mà không biết đường,tại nó sẽ bay từ Úc qua.

    ReplyDelete
  6. Cám ơn DQ trả lời giùm nghen :)

    Sông: Em fải bắt nhỏ em dzìa học lại địa lý ở http://maps.google.com/ trước khi đi du lịch :)

    ReplyDelete
  7. Dien Hoang o+i,
    Tie^'ng hay .. mie^'ng gi` cu~ng giu'p nhie^`u cho ma^'y ngu+o+`i nhu+ tui "qua nga`y tha'ng" va` "trau do^`i" kie^'n thu+'c to^?ng qua't do' nhu+'t la` chuye^.n na^'u a(n v.v...
    Ca'm o+n ma^'y ba.n blogs.

    ReplyDelete
  8. Vâng, chị KM, học thầy không tày học bạn. Chúc chị vui :)

    ReplyDelete

Tôi phải chỉnh phần ý kiến chỉ dành cho người có Google Account vì dạo gần đây có kẻ ưa thả rác rưới. Nếu bạn viết dài, Blogger thường để vào Spam, tôi sẽ cố gắng check thường xuyên Spam folder. Cám ơn bạn.